آموزش ورود به بایوس لپ تاپ
در این مقاله، به آموزش ورود به بایوس لپ تاپ پرداختیم. با ما همراه باشید.
برای مشاوره رایگان تماس بگیرید
آیا تا به حال به این فکر کردهاید که لپ تاپ شما چه رازهایی در دل خود پنهان کرده است؟
در اعماق هر لپ تاپ، دنیایی از تنظیمات و امکانات نهفته است که میتواند عملکرد دستگاه شما را به طور چشمگیری بهبود بخشد. یکی از این گنجینهها، بایوس نام دارد. بایوس، مخفف سیستم ورودی/خروجی پایه، نرمافزاری است که سختافزارهای اصلی لپ تاپ شما را کنترل میکند و در این مقاله ما به شما آموزش ورود به بایوس لپ تاپ خود را میدهیم.
با ورود به بایوس، شما به اتاق فرمان لپ تاپ خود دسترسی پیدا میکنید. میتوانید اولویت بوت را تغییر دهید، دستگاههای سخت افزاری را فعال یا غیرفعال کنید، ساعت و تاریخ سیستم را تنظیم کنید و حتی برخی از تنظیمات پیشرفتهتر را پیکربندی کنید.
در این مقاله، به شما آموزش میدهیم که چگونه به صورت گام به گام و با استفاده از تصاویری واضح، به بایوس لپ تاپ خود وارد شوید. در این مقاله ما به شما اموزش ورود به بایوس لپ تاپ را ارائه میدهیم
پس اگر میخواهید از پتانسیل کامل لپ تاپ خود استفاده کنید و به یک کاربر حرفهای تبدیل شوید، این مقاله را از دست ندهید.
در این آموزش، شما یاد خواهید گرفت:
- بایوس چیست و چه کاربردی دارد؟
- چگونه کلید ورود به بایوس را پیدا کنیم؟
- مراحل ورود به بایوس به صورت تصویری و گام به گام
- مهمترین تنظیمات بایوس و کاربرد آنها
- نکات ایمنی هنگام کار با بایوس
- پاسخ به سوالات رایج درباره بایوس
پس از مطالعه این مقاله، شما قادر خواهید بود:
- به راحتی به بایوس لپ تاپ خود وارد شوید.
- تنظیمات مورد نیاز را در بایوس تغییر دهید.
- مشکلات رایج مربوط به بایوس را برطرف کنید.
- از پتانسیل کامل لپ تاپ خود استفاده کنید.
آیا آمادهاید تا به عمق تنظیمات لپ تاپ خود نفوذ کنید و یک کاربر حرفهای شوید؟
پس تا اخر این مقاله با ما همراه باشید
شنیدن پادکست تعمیرات تخصصی لپ تاپ آرتک
به نقل از سایت tomshardware.com درباره ورود به بایوس
Windows or Linux may be your operating system of choice, but no matter which platform you choose, your computer’s BIOS (Basic Input / Output System) is calling all the shots behind the scenes. The BIOS, sometimes referred to as UEFI firmware on newer computers, tells your PC what storage drives you have and which one to boot from, what processor you have, how much RAM, and much more. You’ll likely need to access the BIOS menus to overclock your CPU, enable virtualization, set your memory speed or enable TPM encryption.
ویندوز یا لینوکس ممکن است سیستم عامل انتخابی شما باشد، اما مهم نیست که کدام پلتفرم را انتخاب می کنید، بایوس (سیستم ورودی/خروجی اصلی) کامپیوتر شما تمام عکس های پشت صحنه را می گیرد. بایوس که گاهی در رایانههای جدیدتر به عنوان میانافزار UEFI نامیده میشود، به رایانه شما میگوید چه درایوهای ذخیرهسازی دارید و از کدام یک باید بوت شود، چه پردازندهای دارید، چه مقدار رم و بسیاری موارد دیگر. برای اورکلاک کردن CPU، فعال کردن مجازی سازی، تنظیم سرعت حافظه یا فعال کردن رمزگذاری TPM، احتمالاً باید به منوهای بایوس دسترسی داشته باشید.
✅ مقاله پیشنهادی آرتک : رفع مشکل داغ شدن بیش از حد لپتاپ
اصلا چرا باید به بایوس وارد شویم؟
قبل از شروع اموزش، اصلی ترین سوال این است که اصلا چرا ما بلاید به بایوس لپ تاپ خود وارد شویم؟
در ادامه دلایلش را باهم بررسی میکنیم.
- رفع مشکلات بوت شدن: اگر لپتاپ شما به درستی بوت نمیشود، تغییر تنظیمات بایوس میتواند مشکل را حل کند.
- نصب سیستم عامل جدید: برای نصب سیستم عامل جدید، معمولاً باید اولویت بوت را در بایوس تغییر دهید.
- اورکلاک کردن: اگر به دنبال افزایش کارایی لپ تاپ خود هستید، میتوانید با احتیاط و دانش کافی، پردازنده یا کارت گرافیک خود را اورکلاک کنید.
- بهینه سازی عملکرد: با تنظیمات مناسب در بایوس، میتوانید عملکرد کلی لپ تاپ خود را بهبود بخشید.
رفع مشکلات بوت نشدن
بوت نشدن رایانه یکی از مشکلات رایجی است که کاربران ممکن است با آن مواجه شوند. این مشکل به معنای عدم توانایی سیستم در آغاز به کار و بارگذاری سیستم عامل است. دلایل این مشکل بسیار متنوع بوده و از خرابی سختافزاری تا مشکلات نرمافزاری را شامل میشود. وقتی کامپیوتر بوت نمیشود، کاربران با صفحه آبی مرگ، عدم نمایش تصویر، یا شنیدن صداهای غیرعادی مواجه میشوند که نشاندهنده وجود یک مشکل در سیستم است که با ورود به تنظیمات بایوس میتوانید این مشکل را حل کنید.
!!توجه: در صورتی که مشکل سخت افزاری باشد این روش کارساز نیست. در این صورت بهتر است لپ تاپ خود را به یکی از متخصصان ما بسپارید
نصب سیستم عامل جدید
نصب سیستم عامل جدید، به مثابه بخشیدن حیاتی تازه به رایانه است. این فرایند، که معمولاً به دلیل ارتقای نسخه، رفع مشکلات نرمافزاری یا نصب سیستم عامل روی دستگاه جدید انجام میشود، به شما امکان میدهد تا از قابلیتها و امکانات جدید سیستم عامل بهرهمند شوید. با نصب سیستم عامل جدید، میتوانید به محیطی کاربریتر و عملکردی بهتر دست یابید. این فرایند شامل آمادهسازی، ورود به بایوس، شروع نصب، نصب درایورها و نصب نرمافزارهای مورد نیاز است. با این حال، نصب سیستم عامل جدید نیازمند دقت و توجه به جزئیات است و در صورت عدم آشنایی با مراحل آن، بهتر است این کار را به یکی از متخصصان مابسپارید.
مقاله پیشنهادی آرتک: آموزش نصب ویندوز اورجینال
اورکلاک کردن
اورکلاک کردن فرآیندی است که در آن سرعت پردازنده، کارت گرافیک یا سایر اجزای سختافزاری یک رایانه، فراتر از سرعت مشخص شده توسط سازنده تنظیم میشود. این کار به منظور افزایش عملکرد سیستم در بازیها، نرمافزارهای گرافیکی و سایر برنامههای سنگین انجام میشود. اما باید توجه داشت که اورکلاک کردن میتواند باعث افزایش دمای قطعات، کاهش عمر مفید آنها و حتی آسیب دائمی به سختافزار شود. بنابراین، این کار نیازمند دانش فنی، تجهیزات مناسب و احتیاط کافی است. اورکلاک کردن به صورت دستی با وردو به بایوس یا با استفاده از نرمافزارهای تخصصی انجام میشود و تنظیمات دقیق و پایدار برای جلوگیری از مشکلات احتمالی بسیار مهم است.
✅ مقاله پیشنهادی آرتک : دلیل خاموش شدن ناگهانی لپ تاپ چیست؟
بهینه سازی عملکرد
بهینه سازی عملکرد لپ تاپ، به معنای انجام تنظیمات و اقداماتی است که باعث افزایش سرعت، بهبود پاسخگویی و کاهش مصرف انرژی دستگاه میشود. با انجام این کار، میتوانید عمر مفید لپ تاپ خود را افزایش داده و از آن به بهترین نحو بهرهبرداری کنید. این فرآیند شامل عواملی مانند پاکسازی دیسک سخت، مدیریت برنامههای در حال اجرا، بروزرسانی درایورها، تنظیمات انرژی و بسیاری موارد دیگر میشود. با بهینهسازی مناسب، میتوانید لپ تاپ خود را به یک ابزار قدرتمند و کارآمد تبدیل کنید که به راحتی از پس انجام وظایف روزمره و حتی کارهای سنگین برمیآید.
بایوس چیست و چه کاربردی دارد؟
بایوس (BIOS) یا به عبارت کاملتر سیستم ورودی/خروجی پایه (Basic Input/Output System)، درواقع یک برنامه کوچک اما حیاتی است که در یک تراشه حافظه روی مادربرد رایانه تعبیه شده است. این برنامه نقش یک واسطه بین سختافزار و نرمافزار را ایفا میکند و اولین کدی است که هنگام روشن شدن کامپیوتر اجرا میشود.
چه کاری انجام میدهد؟
- خودآزمایی قدرت: اولین کاری که بایوس انجام میدهد، بررسی میکند که آیا همه قطعات سختافزاری به درستی کار میکنند یا خیر. این فرآیند را POST (Power-On Self-Test) مینامند.
- بارگذاری سیستم عامل: پس از موفقیت در آزمون POST، بایوس به دنبال سیستم عامل روی هارد دیسک یا سایر دستگاههای ذخیرهسازی میگردد و آن را بارگذاری میکند.
- تنظیمات اولیه: بایوس تنظیمات اولیه سیستم مانند تاریخ و ساعت، ترتیب بوت شدن دستگاهها و برخی تنظیمات دیگر را ذخیره میکند.
چرا بایوس مهم است؟
- ارتباط بین نرمافزار و سختافزار: بایوس به عنوان یک واسطه بین نرمافزار (سیستم عامل) و سختافزار (پردازنده، رم، هارد دیسک و …) عمل میکند.
- پیکربندی سیستم: شما میتوانید از طریق بایوس، تنظیمات مختلفی را در سیستم خود تغییر دهید. مثلاً میتوانید اولویت بوت شدن دستگاهها را تغییر دهید، اورکلاک انجام دهید یا تنظیمات مربوط به حافظه را تغییر دهید.
- حفظ تنظیمات: تنظیمات انجام شده در بایوس حتی پس از خاموش کردن سیستم نیز حفظ میشود.
تفاوت بایوس و UEFI چیست؟
- بایوس: قدیمیتر است و از رابط کاربری متنی استفاده میکند.
- UEFI: جدیدتر است و از رابط کاربری گرافیکی استفاده میکند. UEFI سریعتر است و از قابلیتهای بیشتری مانند بوت شدن سریعتر و پشتیبانی از درایوهای بزرگتر برخوردار است.
به طور خلاصه، بایوس یک برنامه ضروری است که برای راه اندازی و پیکربندی سختافزار رایانه استفاده میشود. با درک نقش بایوس، میتوانید مشکلات رایانه خود را بهتر تشخیص داده و آنها را برطرف کنید.
چگونه کلید ورود به بایوس را پیدا کنیم؟
حالا که فهمیدیم بایوس چه کاراییهایی داره و چرا باید بهش سر بزنیم، وقتشه یاد بگیریم چطوری واردش بشیم! ورود به بایوس مثل اینه که بخواییم به پشت صحنه کامپیوترمون سر بزنیم و تنظیماتش رو خودمون دستکاری کنیم.😉
ورود به بایوس، دروازه ورود به تنظیمات پایه و اساسی کامپیوتر شماست. با دسترسی به این بخش میتوانید تغییراتی در نحوه عملکرد سختافزار و نرمافزار سیستم ایجاد کنید. برای ورود به بایوس، معمولاً از سه روش کلی استفاده میشود که در ادامه به تفصیل به هر یک از آنها میپردازیم:
✅ مقاله پیشنهادی آرتک : تعمیر لپ تاپ در محل
روش اول
- برای ورود به بایوس، ابتدا باید رایانه خود را ریستارت کنید.
- وقتی لپ تاپ روشن شد به محض اینکه لوگوی ویندوز را دیدید، کلید F2 را پشت سر هم فشار دهید.
- (!!توجه: در بعضی از سیستم ها این کلید فرق میکند که در تصویر بهتون معرفی کردیم!!)
- اگه حواست نباشه و کلید رو فشار ندی، ویندوز راه میافته و دیگه کار از کار گذشته و باید دوباره از اول مراحل رو انجام بدی
- در بعضی مواقع سیستم سریعا بالا میآید و شما نمیتوانید که کلید را در وقت مناسب فشار دهید. در این صورت از روش دوم استفاده کیند
- اگر کلید درست را فشار دهید، بایوس یا UEFI باز میشود. در صورتی که موس شما در بایوس کار نمیکند میتوانید از کیبورد استفاده کنید
روش دوم ( برای ویندوز 10 و 11)
اگر به راحتی ویندوز شما بالا میآید یا اصطلاحا ویندوز شما بوت میشود؛ میتوایند بدون نگرانی درباره فشردن کلید مخصوص از این روش استفاده کنید.
- وارد تنظیمات ویندوز شوید.
- در ویندوز 10 وارد قسمت ( update and security ) و در ویندوز 11 وارد قسمت ( system ) شوید.
- در ادامه وارد بخش ( recovery ) شوید.
- در زیر بخش ( advanced startup ) بر روی ( restart now ) کلیک کنید
✅ مقاله پیشنهادی آرتک : عمر مفید باتری لپ تاپ
بعد از اینکه لپ تاپ ری استارت شد و صفحه آبی برای شما بالا آمد:
- در منوی روبرو خود بر روی ( truobleshoot ) کلیک کنید تا وارد منو جدید شوید.
- بعد از اینکه وارد منو شدید، برو روی گزینه ( UEFI Firmware Settings ) کلیک کنید.
- اگر همچین گزینه ای برای شما نبود باید با روش اولی که کمی بالاتر بهتون اموزش دادیم وارد بایوس شوید.
روش دوم ( برای ویندوز 8 )
- وارد تنظیمات شوید.
- بر روی گزینه ( change windows setting ) کلیک کنید و وارد شوید.
- سپس بر روی گزینه ( update and recovery ) کلیک کنید و وارد شوید.
- به قسمت ( recovery ) وارد شوید. (فقط ویندوز 8.1)
- بر روی گزینه ( restart ) که در پایین قسمت (advanced setup ) هست بزنید.
- در صفحه آبی که روبرو شما باز شده در منو بر روی گزینه ( troubleshoot ) کلیک کنید و وارد شوید.
- بر روی اخرین گزینه که ( Advanced options ) نام داره کلیک کنید و وارد شوید.
- بعد از وارد شدن بر روی گزینه ( UEFI Firmware Settings ) کلیک کنید و وارد شوید.
- سپس بر روی گزینه ری استارت کلیک کنید.
به همین سادگی شما توانستید وارد بایوس دستگاه خود شوید
✅ مقاله پیشنهادی آرتک : بررسی دلایل قفل شدن تاچ پد لپ تاپ و رفع مشکل آن
تنظیماتی که میتوانید روی بایوس اعمال کنید
بایوس (BIOS) یا UEFI، رابطی است که سختافزار کامپیوتر شما را با سیستمعامل ارتباط میدهد. تنظیمات بایوس به شما اجازه میدهد تا رفتارهای اساسی سیستم را کنترل کنید.
توجه: تغییر تنظیمات بایوس میتواند باعث اختلال در عملکرد سیستم شود. بنابراین، قبل از هر تغییری، از سیستم خود بکاپ بگیرید و با دقت پیش بروید.
به طور کلی، تنظیماتی که میتوانید روی بایوس اعمال کنید شامل موارد زیر میشود:
بوت (Boot)
- اولویت دستگاه بوت: تعیین اینکه سیستم از کدام دستگاه (هارد دیسک، فلش، سی دی) برای بوت شدن استفاده کند.
- فعال یا غیرفعال کردن دستگاههای بوت: میتوانید دستگاههایی که نمیخواهید برای بوت شدن استفاده شوند را غیرفعال کنید.
- Secure Boot: این ویژگی برای افزایش امنیت سیستم و جلوگیری از بوت شدن از دستگاههای غیرمجاز استفاده میشود.
تغییر تنظیمات سختافزار
- تنظیمات پردازنده: تنظیم فرکانس، ولتاژ و سایر تنظیمات پردازنده.
- تنظیمات حافظه: تنظیم فرکانس و تایمینگ حافظه.
- تنظیمات گرافیک: تنظیم رزولوشن، فرکانس رفرش و سایر تنظیمات گرافیکی.
- تنظیمات ذخیرهسازی: تنظیم حالت SATA، AHCI و RAID.
تنظیمات پیشرفته
- XMP Profile: فعال کردن پروفایلهای XMP برای اورکلاک حافظه.
- Overclocking: افزایش فرکانس پردازنده، حافظه و سایر اجزا.
- Voltage Adjustments: تنظیم ولتاژ اجزای مختلف سیستم.
سایر تنظیمات
- تنظیمات امنیتی: تنظیم رمز عبور برای ورود به بایوس، فعال یا غیرفعال کردن برخی از ویژگیهای امنیتی.
- تنظیمات پورتها: فعال یا غیرفعال کردن پورتهای USB، شبکه و سایر پورتها.
مهمترین دلایلی که ممکن است بخواهید تنظیمات بایوس را تغییر دهید:
- نصب سیستمعامل: تغییر اولویت دستگاه بوت برای نصب ویندوز یا لینوکس.
- اورکلاک: افزایش سرعت پردازنده یا حافظه.
- رفع مشکلات بوت: اگر سیستم شما بوت نمیشود، تغییر تنظیمات بوت ممکن است مشکل را حل کند.
- افزایش امنیت: فعال کردن ویژگیهای امنیتی مانند Secure Boot.
جمع بندی
ورود به بایوس، دریچهای به تنظیمات اولیه سیستم
بایوس (BIOS) یا UEFI، یک نرمافزار پایه است که وظیفه کنترل سختافزارهای اصلی رایانه را بر عهده دارد. با ورود به بایوس، کاربران میتوانند به تنظیمات مختلفی مانند اولویت دستگاههای بوت، فعال یا غیرفعال کردن برخی ویژگیها و تنظیم ساعت و تاریخ دسترسی پیدا کنند.
چرا باید به بایوس وارد شویم؟
- تغییر اولویت بوت: برای تعیین اینکه سیستمعامل از کدام درایو بوت شود.
- فعال یا غیرفعال کردن ویژگیها: مانند اورکلاک کردن پردازنده یا فعال کردن بوت امن.
- تنظیم ساعت و تاریخ: برای اطمینان از صحت زمان و تاریخ سیستم.
- حل برخی مشکلات: گاهی اوقات مشکلات بوت شدن یا عدم شناسایی سختافزارها را میتوان با تغییر تنظیمات بایوس برطرف کرد.
روشهای ورود به بایوس
- فشردن کلید مخصوص هنگام روشن شدن: رایجترین روش است. کلیدهای F2، F10، Del و Esc از جمله کلیدهای پرکاربرد هستند.
- استفاده از منوی استارت ویندوز: در برخی سیستمها میتوان از طریق تنظیمات ویندوز به بایوس دسترسی پیدا کرد.
نکات مهم
- ذخیره تغییرات: پس از انجام تغییرات، حتماً تغییرات را ذخیره کنید.
- احتیاط در تغییر تنظیمات: تغییرات اشتباه میتواند باعث اختلال در عملکرد سیستم شود.
- کلید ورود به بایوس: کلید ورود به بایوس در مدلهای مختلف لپتاپ متفاوت است. برای یافتن کلید دقیق، به دفترچه راهنمای دستگاه مراجعه کنید.
جمعبندی نهایی
ورود به بایوس یک مهارت مفید برای هر کاربری است. با دانستن روشهای ورود و نکات مهم، میتوانید به راحتی به تنظیمات اولیه سیستم خود دسترسی پیدا کرده و مشکلات احتمالی را برطرف کنید. اما به یاد داشته باشید که تغییرات در بایوس باید با دقت و آگاهی انجام شود. در صورتی که دستکاری تنظیمات بایوس خود را بلد نیستید بهتر است این کار را به مراکز معتبر مانند تعمیرات لپ تاپ آرتک بسپارید.
برای مشاوره رایگان تماس بگیرید
تعمیرات تخصصی لپ تاپ آرتک – سریع، مطمئن و با گارانتی
در دنیای پرتلاطم تکنولوژی امروز، لپ تاپها نقش حیاتی در زندگی روزمره ما ایفا میکنند. تعمیرات لپ تاپ آرتک با ارائه خدمات تعمیرات حرفهای و سریع، به شما اطمینان میدهد که دستگاه شما در کمترین زمان و با بالاترین کیفیت، به حالت اولیه بازگردد.
✅ تست و عیبیابی رایگان : در مجموعه آرتک عیب یابی سخت افزاری و عیب یابی نرم افزاری ، به صورت کاملا رایگان با استفاده از تجهیزات پیشرفته و تیمی از متخصصین مجرب، برای لپ تاپ شما انجام میشود و این خدمات را به صورت کاملاً رایگان ارائه میکنیم.
🔧 تعمیرات سختافزاری و نرمافزاری : از تعویض قطعات فرسوده گرفته تا بهروزرسانی نرمافزارها، هر نوع خدمت تعمیراتی که نیاز داشته باشید، ما در آرتک آماده ارائه هستیم
🛠️ قطعات اصلی و اورجینال : ما تضمین میکنیم که تمامی قطعات مورد استفاده در تعمیرات، اصلی و با کیفیت بالا هستند. این امر اطمینان از عملکرد بینقص و طولانیمدت لپ تاپ شما را فراهم میآورد.
💼 گارانتی تعمیرات : تمامی خدمات تعمیراتی ما با گارانتی ارائه میشوند. این بدان معناست که شما میتوانید با خیال راحت به ما اعتماد کنید و در صورت بروز هرگونه مشکل پس از تعمیر، بدون دغدغه به ما مراجعه نمایید.
📞 پشتیبانی مشتریان : تیم پشتیبانی ما همواره آماده پاسخگویی به سوالات و نگرانیهای شماست. ما به ارائه بهترین تجربه مشتری اهمیت میدهیم و همیشه در دسترس هستیم تا راهنماییهای لازم را به شما ارائه دهیم.
🚚 سرویس درب منزل : برای راحتی بیشتر شما، خدمات درب منزل را نیز ارائه میدهیم. کافیست با ما تماس بگیرید و ما لپ تاپ شما را از منزل یا محل کارتان جمعآوری و پس از تعمیر، به شما تحویل میدهیم.
با تعمیرات لپ تاپ آرتک، اطمینان حاصل کنید که دستگاه شما در دستان بهترینها قرار دارد. برای کسب اطلاعات بیشتر و یا تعیین وقت تعمیر، همین حالا با ما تماس بگیرید.
سوالات متداول
(BIOS) یا UEFI یک نرم افزار پایه است که هنگام روشن شدن رایانه، سخت افزارهای آن را شناسایی و پیکربندی می کند.
کاربرد اصلی بایوس کنترل سخت افزارهای پایه و بوت کردن سیستم عامل است.
برای تغییر اولویت بوت، فعال یا غیرفعال کردن برخی ویژگی ها، تنظیم ساعت و تاریخ و حل برخی مشکلات سخت افزاری.
F2، F10، Del و Esc از رایج ترین کلیدها هستند اما این کلید در مدل های مختلف متفاوت است.
به دفترچه راهنمای لپ تاپ مراجعه کرده یا نام مدل لپ تاپ را در اینترنت جستجو کنید.
UEFI جایگزین جدیدتری برای بایوس است و از رابط کاربری گرافیکی، پشتیبانی از هارد دیسک های بزرگتر و قابلیت های امنیتی بیشتری برخوردار است.
فشردن کلید مخصوص هنگام روشن شدن دستگاه و استفاده از منوی استارت ویندوز.
با رفتن به تنظیمات ویندوز، بخش بازیابی و سپس انتخاب گزینههای پیشرفته و UEFI Firmware Settings.
وارد محیط تنظیمات بایوس می شویم.
تغییرات اشتباه می تواند باعث اختلال در عملکرد سیستم شود.
از تنظیمات فعلی یک یادداشت برداریم.
هنگام نصب سیستم عامل جدید، هنگام بروز مشکل در بوت شدن سیستم، هنگام اورکلاک کردن پردازنده و ...
بله، با رعایت نکات ایمنی و مطالعه راهنما می توان به راحتی وارد بایوس شد.
بله، برخی از مادربردها امکان به روز رسانی بایوس را دارند.
فریمور نرم افزاری است که در دستگاه های الکترونیکی مختلف از جمله بایوس استفاده می شود.